ਪਿੱਛਲੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿਚ ਪੰਜਾਬ, ਹਰਿਆਣਾ ਸਮੇਤ ਉੱਤਰੀ ਪੱਛਮੀ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਚੰਗਾ ਮੀਂਹ Rain by Western Disturbance ਪਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਮੀਂਹ ਕਾਰਨ ਜਿੱਥੇ ਕਣਕ ਦੀ ਫਸਲ Water Logging in Wheat Crop ਵਿਚ ਪਾਣੀ ਜਿਆਦਾ ਖੜ੍ਹ ਗਿਆ ਉਥੇ ਫਸਲ ਦੇ ਪੀਲੇ Yellowish Wheat Crop Problem ਪੈਣ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਮਿਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਿਨ੍ਹਾਂ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿਚ ਕਣਕ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਲਈ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਤਾਂ ਕਿ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਚੰਗਾ ਝਾੜ ਮਿਲੇ। ਇਸ ਲਈ ਕਣਕ ਤੋਂ ਚੰਗਾ ਝਾੜ ਲੈਣ ਲਈ ਕੁਝ ਸਵਾਲ ਜਵਾਬ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਸ਼ੇਅਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ।
1. ਕਣਕ ਵਿਚ ਮੀਂਹ ਦਾ ਪਾਣੀ ਖੜ੍ਹਨ ਨਾਲ ਕਣਕ ਪੀਲੀ ਪੈ ਰਹੀ ਹੈ, ਕੀ ਕਰੀਏ?
 |
| ਸੰਕੇਤਕ ਤਸਵੀਰ |
ਜਵਾਬ: ਪੰਜਾਬ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਯੁਨੀਵਰਸਿਟੀ ਲੁਧਿਆਣਾ PAU Ludhian ਦੀ ਸ਼ਿਫਾਰਸ ਹੈ ਕਿ ਜਿੱਥੇ ਕਣਕ ਦੇ ਖੇਤਾਂ ਵਿਚ ਪਾਣੀ ਖੜ੍ਹਨ ਨਾਲ Water Logging in Wheat Crop due to Heavy Rain ਕਣਕ ਪੀਲੀ ਪੈ ਰਹੀ ਹੈ ਉਥੇ ਆਪਾਂ ਯੂਰੀਏ Urea Broadcasting ਦਾ ਛੱਟਾ ਨਹੀਂ ਦੇਣਾ ਹੈ ਸਗੋਂ ਆਪਾਂ ਯੂਰੀਆ Urea Spray ਦੀ ਸਪਰੇ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ। ਇਸ ਲਈ 9 ਕਿਲੋ ਯੂਰੀਆ Urea ਨੂੰ 300 ਲੀਟਰ ਪਾਣੀ ਚ ਘੋਲ ਕੇ ਸਪਰੇਅ ਕਰ ਦਿਓ। ਇਸ ਨਾਲ ਕਣਕ ਦਾ ਪੀਲਾਪਨ ਦੂਰ ਹੋਵੇਗਾ।
ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿਚ ਵੀ ਕੁਝ ਪੱਛਮੀ ਚੱਕਰਵਾਤ Western Disturbance ਆ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜਿਸ ਨਾਲ ਮੀਂਹ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਓ ਕਿ ਜਿਆਦਾ ਪਾਣੀ ਖੇਤ ਵਿਚ ਖੜ੍ਹੇ ਨਾ, ਪਾਣੀ ਦੀ ਨਿਕਾਸੀ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਵੀ ਕਰੋ। ਬਾਕੀ ਧੁੱਪਾਂ ਨਾਲ ਅਤੇ ਥੱਲੇ ਜਿਰ਼ਨ ਨਾਲ ਵੀ ਪਾਣੀ ਸੁੱਕ ਜਾਵੇਗਾ।
2. ਕਣਕ ਦੀ ਪਛੇਤੀ ਬਿਜਾਈ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਮੀਂਹ ਦਾ ਪਾਣੀ ਖੇਤ ਵਿਚ ਖੜ੍ਹਾ ਹੈ। ਯੂਰੀਆ ਦੀ ਦੁਜੀ ਕਿਸਤ ਹਾਲੇ ਪਾਈ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਕੀ ਕਰੀਏ?
ਜਵਾਬ: ਜੇਕਰ ਪਛੇਤੀ ਬੀਜੀ ਕਣਕ Late Sown Wheat ਵਿਚ ਯੂਰੀਆ Second Dose of Urea in Late Sown Wheat ਦੀ ਹਾਲੇ ਦੂਜੀ ਕਿਸਤ ਨਹੀਂ ਪਾਈ ਅਤੇ ਖੇਤ ਵਿਚ ਪਾਣੀ ਖੜ੍ਹਾ ਤਾਂ ਖਾਦ ਦਾ ਛਿੱਟਾ ਨਾ ਦਿਓ। ਇਸ ਨਾਲ ਇਹ ਖਾਦ ਪਾਣੀ ਦੇ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਥੱਲੇ ਚੱਲੀ ਜਾਵੇਗੀ ਅਤੇ ਪੌਦੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਿਲੇਗੀ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਹੇਠਲੇ ਪਾਣੀ ਤੱਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦੁਸਿਤ ਕਰੇਗੀ।
ਇਸ ਲਈ 15 ਕਿਲੋ ਯੂਰੀਆ Urea ਨੂੰ 200 ਲੀਟਰ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਘੋਲ ਕੇ ਪ੍ਰਤੀ ਏਕੜ ਦੀ ਦਰ ਨਾਲ ਛਿੜਕੋ ਅਤੇ 10-12 ਦਿਨ ਬਾਅਦ ਫਿਰ 15 ਕਿਲੋ ਯੂਰੀਆ Urea ਨੂੰ 200 ਲੀਟਰ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਘੋਲ ਕੇ ਮੁੜ ਛਿੜਕੋ। ਇਸ ਨਾਲ ਯੂਰੀਆ ਦੀ ਘਾਟ ਪੂਰੀ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ।
3. ਪਿੱਛੇਤੀ ਕਣਕ ਵਿਚੋਂ ਪਾਣੀ ਸੁੱਕ ਗਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਹਾਲੇ ਯੂਰੀਆ ਦੀ ਦੂਜੀ ਕਿਸਤ ਨਹੀਂ ਪਾਈ ਹੈ?
ਜਵਾਬ: ਜੇਕਰ ਪਾਣੀ ਸੁੱਕ ਗਿਆ ਹੈ ਤਾਂ ਦੂਜੀ ਕਿਸਤ ਦੀ ਯੂਰੀਆ Second Dose of Urea in Wheat Crop ਛਿੱਟਾ ਦੇ ਕੇ ਪਾ ਸਕਦੇ ਹਾਂ।
4. ਕਣਕ ਨੂੰ ਕੁੱਲ ਕਿੰਨੀ ਯੂਰੀਆ ਪਾਈਏ?
ਜਵਾਬ: ਕਣਕ ਦੇ ਵੱਧ ਝਾੜ ਲੈਣ ਲਈ ਕਿਸੇ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਲੱਗ ਕੇ ਬੇਲੋੜੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਨਾ ਛਿੱੜਕੋ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਪ੍ਰਤੀ ਏਕੜ ਲਈ ਸਿਫਾਰਸ ਕੀਤੀ ਕੁੱਲ 110 ਕਿਲੋ ਤੋਂ ਵੱਧ ਯੂਰੀਆ Urea need of Wheat Crop ਵਰਤੋਂ। ਜਿਆਦਾ ਯੂਰੀਆ ਨਾਲ ਕਣਕ ਜਿਆਦਾ ਕੱਦ ਕਰ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਦੇ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਡਿੱਗਣ ਨਾਲ ਝਾੜ ਤੇ ਦਾਣਿਆਂ ਦੀ ਕੁਆਲਟੀ ਤੇ ਮਾੜਾ ਅਸਰ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
5. ਕਣਕ ਤੋਂ ਵੱਧ ਝਾੜ ਲੈਣ ਲਈ ਹੋਰ ਕੀ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ?
ਜਵਾਬ: ਕਣਕ ਤੋਂ ਵੱਧ ਝਾੜ ਲੈਣ ਲਈ ਪੰਜਾਬ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਯੁਨੀਵਰਸਿਟੀ PAU Ludhiana ਵੱਲੋਂ ਕਣਕ ਦੀ
 |
| ਸੰਕੇਤਕ ਤਸਵੀਰ |
ਫਸਲ ਤੇ ਪੋਟਾਸੀਅਮ ਨਾਈਟ੍ਰੇਟ 13-0-45 Potassium Nitrate ਦੀਆਂ ਦੋ ਸਪ੍ਰੇਆਂ ਕਰਨ ਦੀ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਪਹਿਲੀ ਸਪ੍ਰੇ ਗੋਭ ਦੇ ਕਰਨੀ ਹੈ ਅਤੇ ਦੂਜੀ ਜਦੋਂ ਬੱਲੀਆਂ ਬਾਹਰ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ 4 ਕਿਲੋ ਪੋਟਾਸ਼ੀਅਮ ਨਾਈਟ੍ਰੇਟ Potassium Nitrate 13-0-45 ਨੂੰ 200 ਲੀਟਰ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਘੋਲ ਕੇ ਪ੍ਰਤੀ ਏਕੜ ਦੀ ਦਰ ਨਾਲ ਛਿੜਕਾਅ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰਾਂ ਇਸਦੇ ਦੋ ਛਿੜਕਾਅ ਕਰਨੇ ਹਨ। ਇਸ ਨਾਲ ਝਾੜ ਵੱਧਦਾ ਹੈ।
6. ਕਣਕ ਤੇ ਅਗੇਤੀ ਗਰਮੀ ਦੇ ਅਸਰ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ?
ਜਵਾਬ: ਮਾਰਚ ਦੀ ਅਗੇਤੀ ਗਰਮੀ Early Summer ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਯੁਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵੱਲੋਂ ਕਣਕ ਦੇ ਸੈਲੀਸਿਲਕ ਐਸਿਡ Silicic Acid ਦੇ ਦੋ ਛਿੜਕਾਅ ਕਰਨ ਦੀ ਸਿਫਾਰਸ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਹ ਛਿੜਕਾਅ ਜਦੋਂ ਕਣਕ ਗੋਭ ਤੇ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਛਿੜਕਾਅ ਜਦੋਂ ਦੋਧਾ ਸਟੇਜ ਹੋਵੇ ਉਦੋਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ 15 ਗ੍ਰਾਮ ਸੈਲਸਲੀਕ ਐਸਿਡ ਨੂੰ 450 ਮਿਲੀ ਲੀਟਰ ਇਥਾਇਲ ਅਲਕੋਲ Ethyl Alcohol ਦੇ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਘੋਲ ਲੈਣਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸਿੱਧਾ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਘੁਲਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਫਿਰ ਇਸ ਘੋਲ ਨੂੰ 200 ਲੀਟਰ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਮਿਲਾ ਕੇ ਇਸਦਾ ਪ੍ਰਤੀ ਏਕੜ ਦੀ ਦਰ ਨਾਲ ਛਿੜਕਾਅ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਅਗੇਤੀ ਗਰਮੀ ਨਾਲ ਦਾਣਾ ਛੋਟਾ ਰਹਿਣ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਜਾਂ ਝਾੜ ਘੱਟਣ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਤੋਂ ਲਾਭ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
7. ਛਿੜਕਾਅ ਕਰਨ ਸਮੇਂ ਕਿਹੜੀਆਂ ਸਾਵਧਾਨੀਆਂ ਵਰਤਨੀਆਂ ਹਨ?
ਜਵਾਬ: ਉਪਰੋਕਤ ਛਿੜਕਾਅ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸਪ੍ਰੇਅ ਪੰਪ Spray Pump Maintenance ਵਿਚ ਪਹਿਲਾਂ ਵਰਤੇ ਗਏ ਨਦੀਨ ਨਾਸ਼ਕ Weedicide ਦਵਾਈਆਂ ਦੇ ਅੰਸ਼ ਨਾ ਹੋਣ। ਇਸ ਲਈ ਪੰਪ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰਾਂ ਧੋ ਕੇ ਜਿਸ ਲਈ ਸਰਫ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ ਫਿਰ ਹੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਪੰਪ ਵਿਚ ਨਦੀਨ ਨਾਸ਼ਕ ਦਵਾਈ ਦੇ ਅੰਸ਼ ਹੋਏ ਤਾਂ ਇਹ ਇਸ ਸਟੇਜ ਤੇ ਕਣਕ ਦੀ ਫਸਲ ਤੇ ਮਾੜਾ ਅਸਰ ਪਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।
.jpeg)
.jpeg)
