ਰੱਤਾ ਰੋਗ ਤੋਂ ਗੰਨੇ ਦੀ ਫਸਲ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਕੀ ਕਰੀਏ

 ਰੱਤਾ ਰੋਗ ਤੋਂ ਗੰਨੇ ਦੀ ਫਸਲ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਬਿਜਾਈ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਬੀਜ ਦੀ ਸੋਧ ਕਰਨੀ ਜ਼ਰੁਰੀ : ਗੰਨਾ ਕਮਿਸ਼ਨਰ

ਸਾਹਿਬਜਾਦਾ ਅਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨਗਰ, 15 ਫਰਵਰੀ:

Dr Amrik Singh,
Cane Commissioner Punjab

    ਗੰਨੇ ਦੀ ਫ਼ਸਲ Sugarcane Crop ਨੂੰ ਕਈ ਤਰਾਂ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਜਿਵੇਂ ਰੱਤਾ ਰੋਗ Red Rot, ਸੋਕੜਾ Wilt, ਕਾਲੀ ਕਾਂਗਿਆਰੀ Smut, ਅਤੇ ਪੋਕਾ ਬੋਇੰਗ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰੋਕਥਾਮ ਲਈ ਗੰਨੇ ਦੀ ਬਿਜਾਈ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਬੀਜ ਨੂੰ ਉੱਲੀਨਾਸ਼ਕ ਦਵਾਈ Sugarcane Seed Treatment with Fungicide ਨਾਲ ਸੋਧ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ । 

    ਗੰਨੇ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ Diseases of Sugarcane ਦੀ ਰੋਕਥਾਮ ਬਾਰੇ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਦਿਆਂ ਡਾਕਟਰ ਅਮਰੀਕ ਸਿੰਘ, Dr Amrik Singh ਕੇਨ ਕਮਿਸ਼ਨਰ Cane Commissioner  ਪੰਜਾਬ ਨੇ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਦਿਆਂ ਦਸਿਆ ਕਿ ਉਪਰੋਕਤ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਰੱਤਾ ਰੋਗ Red Rot in Sugarcane ਸਭ ਤੋਂ ਘਾਤਕ ਬਿਮਾਰੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਗੰਨੇ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਪਣਾਈ ਗਈ ਕਿਸਮ CO 0238 ਨੁੰ ਬੁਰੀ ਤਰਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਸ ਕਿਸਮ ਹੇਠ ਰਕਬਾ ਨਾਂ ਮਾਤਰ ਹੀ ਰਹਿ ਗਿਆ ਹੈ।

    ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਚਾਲੂ ਬਹਾਰ ਰੁੱਤ ਦੇ ਗੰਨੇ ਦੀ ਬਿਜਾਈ Spring Sowing of Sugarcane ਦਾ ਕੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਾਰ ਗੰਨੇ ਦੀ ਫ਼ਸਲ ਹੇਠ ਇੱਕ ਲੱਖ ਚਲੀ ਹਜ਼ਾਰ ਹੈਕਟੇਅਰ ਰਕਬਾ ਲਿਆਉਣ ਦਾ ਟੀਚਾ ਮਿੱਥਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਸ ਟੀਚੇ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਹਰੇਕ ਗੰਨਾ ਮਿੱਲ Sugar Mills ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਿਤ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿਚ ਕਿਸਾਨ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਕੈਂਪ Farmers Training Camps ਲਗਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ ਤਾਂ ਜੋਂ ਬਿਜਾਈ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਗੰਨਾ ਕਾਸ਼ਤਕਾਰਾਂ ਤੱਕ ਗੰਨੇ ਦੀਆਂ ਕਾਸ਼ਤਕਾਰੀ ਤਕਨੀਕਾਂ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਰੱਤਾ ਰੋਗ  Red Rot in Sugarcane ਨਾਮਕ ਬਿਮਾਰੀ ਨੇ 1895-1901 ਦੌਰਾਨ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਗੋਦਾਵਰੀ ਡੈਲਟਾ ਵਿੱਚ ਨਿਮਾਲੂ, ਕੇਲੀ, ਐਸ਼ੀ ਮਾਰੀਸ਼ੀਅਸ, ਸਟਰਾਈਪਡ ਮਾਰੀਸ਼ੀਅਸ ਕਿਸਮਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਨਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ 1950-51 ਦੌਰਾਨ Punjab ਵਿੱਚ ਗੰਨੇ ਦੀਆ ਕਿਸਮਾਂ ਸੀ ਓ 312 ਅਤੇ 313 ਕਿਸਮਾਂ ਨੂੰ ਬੁਰੀ ਤਰਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਕੀਤਾ ਸੀ ਅਤੇ 1992 ਦੌਰਾਨ ਇਸ ਬਿਮਾਰੀ ਨੇ ਸੀ ਉ ਜੇ 64, ਸੀ ਓ 1148, ਸੀ ਉ ਜੇ 82 ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਲਿਪੇਟ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਸੀ।ਉਨਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਸਾਲ 2021 ਅਤੇ 2022 ਦੌਰਾਨ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਰੱਤਾ ਰੋਗ  Red Rot in Sugarcane ਨੇ ਸੀ ਉ 0238 ਕਿਸਮ ਨੂੰ ਭਾਰੀ ਨੁਕਸਾਨ ਕੀਤਾ ਸੀ ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ Punjab Government  ਨੇ ਇਸ ਕਿਸਮ ਹੇਠੋਂ ਰਕਬਾ ਕੱਢ ਕੇ ਹੋਰਨਾਂ ਕਿਸਮਾਂ ਹੇਠ ਲਿਆਉਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਹੁਣ ਇਸ ਕਿਸਮ ਹੇਠ ਰਕਬਾ ਨਾਂ ਮਾਤਰ ਹੀ ਰਹਿ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਨਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਬਿਮਾਰੀ ਕਾਰਨ ਪੌਦੇ ਦੇ ਸਿਰੇ ਵਾਲੇ ਪੱਤਿਆਂ ਦਾ ਰੰਗ ਬਦਲ ਕੇ ਪੀਲਾ ਪੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਫੇਰ ਸਾਰੇ ਪੱਤੇ ਮੁਰਝਾਅ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। 

Symptoms of Red Rot Disease of  Sugarcane:

    ਉਨਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਚੀਰੇ ਹੋਏ ਗੰਨਿਆਂ ਦਾ ਅੰਦਰੋਂ ਗੁੱਦਾ ਲਾਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਪਰ ਇਹ ਲਾਲੀ ਇਕਸਾਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਸਗੋਂ ਇਸ ਵਿੱਚ ਚਿੱਟੇ ਲੰਬੂਤਰੇ ਧੱਬੇ ਗੰਨੇ ਦੀ ਚੌੜਾਈ ਦੇ ਰੁੱਖ ਕੱਟਦੇ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਉਨਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹਨਾਂ ਚੀਰੇ ਹੋਏ ਗੰਨਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ਼ਰਾਬ ਵਰਗੀ ਬੂ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। 

Precautions to Prevent Red Rot Disease of Sugarcane :

    ਉਨਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਗੰਨਾ ਕਾਸ਼ਤਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬਹਾਰ ਰੁੱਤ ਦੇ ਗੰਨੇ ਦੀ ਬਿਜਾਈ ਲਈ ਬੀਜ Sugarcane Seed Buds  ਕਿਸੇ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਵਸੀਲੇ ਤੋਂ ਲੈਣ ਉਪਰੰਤ ਸੋਧ ਕਰਕੇ ਹੀ ਬਿਜਾਈ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਜੋ ਰੱਤਾ ਰੋਗ ਬਿਮਾਰੀ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਗੰਨੇ ਦੀ ਫ਼ਸਲ ਬਚਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ।

    ਉਨਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਜਿਸ ਖੇਤ ਵਿੱਚ ਇਸ ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਹਮਲਾ ਹੋਵੇ ,ਉਸ ਖੇਤ ਵਿੱਚ ਅਗਲੇ ਇੱਕ ਦੋ ਸਾਲ ਗੰਨੇ ਦੀ ਫਸਲ ਦੀ ਬਿਜਾਈ ਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ। ਉਨਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਗੰਨੇ ਦੀ ਫਸਲ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਬੂਟਿਆਂ ਨੂੰ ਜੜੋਂ ਪੁੱਟ ਕੇ ਸਾੜ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉਨਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਰੋਗ ਵਾਲੀ ਫ਼ਸਲ ਮੋਢੀ ਨਹੀਂ ਰੱਖਣੀ ਚਾਹੀਦੀ। 

Seed Treatment to Prevent Red Rot Disease of Sugarcane:

  

    ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਬੀਜ ਦੀ ਸੋਧਨ Seed Treatment ਲਈ 100 ਮਿਲੀ ਲਿਟਰ ਐਸਿਡ ਇਜ਼ੋਕਸੀਸਟਰੋਬੀਨ 18.2%+ ਡਾਈਫਿਨੋਕੋਨਾਜ਼ੋਲ 11.4%ਐੱਸ ਸੀ ਨਾਮਕ ਉੱਲੀਨਾਸ਼ਕ ਨੁੰ 100 ਪਾਣੀ ਦੇ ਘੋਲ ਵਿੱਚ ਗੰਨੇ ਦੀ ਬੀਜ ਨੁੰ ਸੋਧ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਸੋਧਣ ਲਈ ਬੀਜ (ਗੁੱਲੀਆਂ ਜਾਂ ਬਰੋਟੇ) ਨੁੰ ਘੋਲ ਵਿੱਚ ਡੋਬ ਕੇ ਓਸੇ ਵੇਲੇ ਕਢ ਲੈਣਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਗੰਨੇ ਦੀ ਫ਼ਸਲ ਨੂੰ ਬਿਜਾਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲੱਗਣ ਵਾਲੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਬਚਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਖੇਤੀ ਲਾਗਤ Input Cost for Sugarcane ਖਰਚੇ ਵੀ ਘਟਦੇ ਹਨ।