ਇਰਾਨ ਯੁੱਧ, ਸੰਕਟ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਬਾਸਮਤੀ ਤੇ

 ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, 2 ਮਾਰਚ

ਇਰਾਨ Iran ਖਿਲਾਫ ਇਜਰਾਇਲ Israel ਤੇ ਅਮਰੀਕਾ USA ਦਾ ਸਾਂਝੇ ਯੁੱਧ ਦਾ ਸੇਕ Effect of Iran-Israel-USA Conflict on Basmati Rice Export from Punjab to Gulf Countries ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਬਾਸਮਤੀ ਨਿਰਯਾਤਕਾਂ Basmati Rice Exporter of Punjab ਤੇ ਪੈਂਦਾ ਹੋਇਆ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਬਾਸਮਤੀ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕਿਸਾਨਾਂ Basmati Rice Producer Farmers of Punjab ਤੇ ਵੀ ਪਵੇਗਾ। ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ਤੇ ਬਾਸਮਤੀ ਚੌਲਾਂ ਦਾ ਇਰਾਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਖਾੜੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਨਿਰਯਾਤ Export of Basmati Rice to Iran and Other Gulf Countries ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਯੁੱਧ ਵਾਲੇ ਹਾਲਾਤ ਤੇ ਇਸਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਰਾਨ ਦੀ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਵਿਚ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਨਿਘਾਰ ਨਾਲ ਇਸ ਨਿਰਯਾਤ ਤੇ ਖਤਰੇ ਦੇ ਬੱਦਲ ਮੰਡਰਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸੇ ਸਮੇਂ ਯੁੱਧ ਕਾਰਨ ਫਿਲਹਾਲ ਨਿਰਯਾਤ ਬੰਦ ਹੈ ਅਤੇ ਪਿੱਛਲੇ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਵੀ ਤਨਾਅ ਵਾਲੇ ਮਹੌਲ ਕਾਰਨ ਇਰਾਨ ਨੁੰ ਚੌਲ ਸਿੱਧੇ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਜਾਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਪਹਿਲਾਂ ਡੁਬਈ Jebel Ali Port of Dubai  ਜਾਂਦੇ ਸੀ ਤੇ ਉਥੋਂ ਫਿਰ ਇਰਾਨ। 

ਪਰ ਵਰਤਮਾਨ ਸੰਕਟ ਕਾਰਨ ਨਾ ਕੇਵਲ ਇਰਾਨ ਸਗੋਂ ਬਾਕੀ ਖਾੜੀ ਮੁਲਕਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਨਿਰਯਾਤ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। The Red Sea ਅਤੇ The Strait of Hormuz ਦੇ ਲਾਂਘੇ ਤੇ ਤਨਾਅ ਕਾਰਨ ਸਮਾਨ ਦੀ ਢੋਆ ਢੁਆਈ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸਤੋਂ ਬਿਨ੍ਹਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਭੇਜੇ ਚੌਲ ਦੀ ਪੇਅਮੈਂਟ ਵਿਚ ਵੀ ਦੇਰੀ ਸੰਭਵ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਬਾਸਮਤੀ ਚੌਲਾਂ ਦੇ ਨਿਰਯਾਤਕ ਚਿੰਤਾ ਵਿਚ ਹਨ।

ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਬਾਸਮਤੀ ਚੌਲ ਦਾ ਨਿਰਯਾਤ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਹੀ ਇਸਨੂੰ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਚੰਗੇ ਭਾਅ ਦਿਵਾਉਂਦਾ ਹੈ ਪਰ ਜੇਕਰ ਖਾੜੀ ਦੇਸਾਂ ਦਾ ਇਹ ਸੰਕਟ ਲੰਬਾ ਖਿੱਚ ਗਿਆ ਤਾਂ ਇਸਦਾ ਅਸਰ ਬਾਸਮਤੀ ਤੇ ਪੈਣਾ ਯਕੀਨੀ ਹੈ। 

ਭਾਰਤ ਵਿਸ਼ਵ ਬਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਬਾਸਮਤੀ ਚੌਲ ਦਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਨਿਰਯਾਤਕ ਹੈ।  Agriculture and Processed Food Products Export Development Authority (APEDA) ਦੇ ਆਂਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਦੇਸ਼ ਨੇ ਸਾਲ 2024-25 ਦੌਰਾਨ 6065483.45 ਐੱਮ.ਟੀ. ਬਾਸਮਤੀ ਚੌਲ 50312.01 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ/ (5944.42 ਮਿਲੀਅਨ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ) ਦੇ ਬਾਸਮਤੀ ਚੌਲ ਨਿਰਯਾਤ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਇਸ ਵਿਚ 40 ਫੀਸਦੀ ਹਿੱਸਾ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਬਾਸਮਤੀ ਦਾ ਹੈ।